किसानस्तरको एएमआर सम्बन्धि जनचेतनामूलक तालिम सफलतापूर्वक सम्पन्न

चितवन, एएफयू । कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालय (AFU), चितवन अन्तर्गत निरन्तर शिक्षा केन्द्र (CEC) द्वारा एशियाली विकास बैंक (ADB), Genex तथा Sathguru को सहयोगमा आयोजित “किसानस्तरको एन्टिमाइक्रोबियल प्रतिरोध (AMR) तथा वन हेल्थ जनचेतनामूलक तालिम” दुई दिनसम्म सञ्चालन भई सफलतापूर्वक सम्पन्न भएको छ।

पशुपालन क्षेत्रमा एन्टिबायोटिकको जिम्मेवार प्रयोग, एन्टिमाइक्रोबियल प्रतिरोध न्यूनीकरण तथा ‘एक स्वास्थ्य (One Health)’ अवधारणालाई समुदायस्तरसम्म विस्तार गर्ने उद्देश्यले आयोजना गरिएको यस तालिमले सहभागी किसानहरूबाट अत्यन्त सकारात्मक प्रतिक्रिया प्राप्त गरेको छ।

तालिममा चितवन र नवलपुर जिल्लाका विभिन्न पालिकाबाट आएका ५३ जना सक्रिय पशुपालक किसानहरूको उत्साहजनक सहभागिता रहेको थियो। सहभागीमध्ये ५० प्रतिशतभन्दा बढी महिला किसान रहेको तथ्यले कृषिमा महिलाको बढ्दो सक्रियता र नेतृत्वलाई समेत प्रतिबिम्बित गरेको छ।

कार्यक्रमको शुभारम्भ कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालय, पशु विज्ञान, पशुचिकित्सा तथा मत्स्य विज्ञान संकायका डिन डा. शङ्कर बसैला ज्यूले गर्नुभएको थियो। उद्घाटन मन्तव्यका क्रममा उहाँले पशुपालन क्षेत्रको दिगो विकासका लागि किसानमा वैज्ञानिक ज्ञान, जैविक सुरक्षा र जिम्मेवार औषधि प्रयोगको संस्कार विकास हुनु आजको आवश्यकता रहेको बताउनुभयो।

दुई दिनसम्म सञ्चालन भएको तालिममा कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालयका रजिस्ट्रार तथा पशुचिकित्सा विषयका प्राध्यापक डा. सुबीर सिंह, पूर्व उपकुलपति प्रा.डा. होमबहादुर बस्नेत, प्रा.डा. मनोजकुमार शाह, प्रा.डा. रेवन्तकुमार भट्टराई, डा. अनिलकुमार तिवारी, डा. शेखर पोखरेल तथा डा. रामकृष्ण यादवले विषयगत तथा अन्तरक्रियात्मक प्रशिक्षण सञ्चालन गर्नुभयो। प्रशिक्षणका क्रममा सहभागी किसानहरूले आफ्नो दैनिक पशुपालन अभ्यासमा देखिएका रोग व्यवस्थापन, एन्टिबायोटिकको उचित प्रयोग, खोप, जैविक सुरक्षा, पशु स्वास्थ्य, उत्पादन व्यवस्थापन तथा अन्य व्यावहारिक समस्यासम्बन्धी जिज्ञासाहरू राखेका थिए।

प्रशिक्षकहरूले ती सबै प्रश्नहरूको वैज्ञानिक र व्यवहारिक उत्तर प्रदान गर्दै किसानहरूलाई सहज रूपमा बुझ्ने गरी प्रशिक्षण दिनुभएको थियो। तालिमको समापन सत्रमा सहभागी किसानहरूको तर्फबाट श्री दिलिराम डोटेल र श्रीमती शान्ति भट्टराईले मन्तव्य व्यक्त गर्दै तालिम अत्यन्तै उपयोगी, समयसापेक्ष र व्यवहारिक भएको प्रतिक्रिया दिनुभयो। उहाँहरूले यस प्रकारका कार्यक्रमले किसानहरूको ज्ञान, सीप र आत्मविश्वास अभिवृद्धि गर्नुका साथै पशुपालन व्यवसायलाई थप सुरक्षित, उत्पादनमुखी र दिगो बनाउन महत्वपूर्ण योगदान पुग्ने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो।

समापन समारोह तथा प्रमाणपत्र वितरण कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै निरन्तर शिक्षा केन्द्रका निर्देशक प्रा.डा. ओमप्रकाश सिंहज्यूले विश्वविद्यालयको दायित्व केवल कक्षाकोठामा शिक्षण र अनुसन्धानमा मात्र सीमित नरही ज्ञान, प्रविधि र नवप्रवर्तनलाई किसानको खेतबारी र गोठसम्म पुर्‍याउनु पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण दायित्व भएको बताउनुभयो। उहाँले यस्ता जनचेतनामूलक कार्यक्रमहरूले कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालय र किसानबीच विश्वास, सहकार्य तथा दुईतर्फी सिकाइ (Two-way Learning) को सम्बन्ध स्थापित गर्ने सशक्त पुलको रूपमा काम गरेको उल्लेख गर्नुभयो। किसानका अनुभव र विश्वविद्यालयको वैज्ञानिक ज्ञानको संयोजनबाट मात्र कृषि तथा पशुपालन क्षेत्रलाई थप प्रतिस्पर्धी, सुरक्षित र दिगो बनाउन सकिने उहाँको भनाइ थियो।

उहाँले तालिम सफलतापूर्वक सम्पन्न गर्न सहयोग पुर्‍याउने ADB, Genex, Sathguru, सम्पूर्ण प्रशिक्षकहरू, सहभागी किसानहरू तथा कार्यक्रम व्यवस्थापनमा विशेष योगदान पुर्‍याउने निरन्तर शिक्षा केन्द्रका कर्मचारी श्रीमती मञ्जु कँडेल, स्नातकोत्तरका विद्यार्थी डा. सबल रेग्मी तथा डा. सुस्मिता भण्डारीप्रति हार्दिक आभार व्यक्त गर्नुभयो। अन्त्यमा सहभागी सबै किसानहरूलाई प्रमाणपत्र वितरण गर्दै आगामी दिनमा पनि विश्वविद्यालय र किसानबीच यस्ता ज्ञान आदान-प्रदानका कार्यक्रमहरूलाई निरन्तरता दिइने प्रतिबद्धतासहित कार्यक्रम सम्पन्न भएको घोषणा गर्नुभयो।

यस प्रकारका जनचेतनामूलक तालिमहरूले किसानहरूमा एन्टिमाइक्रोबियल प्रतिरोधसम्बन्धी सचेतना अभिवृद्धि गर्नुका साथै सुरक्षित पशुपालन, जिम्मेवार एन्टिबायोटिक प्रयोग र ‘एक स्वास्थ्य (One Health)’ अवधारणालाई व्यवहारमा उतार्न महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।

यो संस्करण समाचारपत्र, विश्वविद्यालयको वेबसाइट तथा अनलाइन न्युज पोर्टलमा प्रकाशन गर्न उपयुक्त
शैलीमा तयार गरिएको हो।