अमेरिकी बमबारी रोकिएसम्म इरानले पनि आक्रमण नगर्ने
तेहरान । अमेरिकाले आफ्नो हवाई आक्रमण रोकेसम्म आफूले पनि प्रतिआक्रमण नगर्ने इरानले जनाएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्था रोयटर्ससँग कुरा गर्दै इरानका एक वरिष्ठ अधिकारीले अमेरिकाले आक्रमण नदोहोर्याएसम्म इरानले पनि आफ्ना सैन्य कारबाही स्थगित राख्ने स्पष्ट पारेका हुन्। यद्यपि, इरानले यसलाई स्थायी युद्धविराम नभई ‘आक्रमणको जवाफ आक्रमण’ भन्ने सिद्धान्तमा आधारित अस्थायी कदमका रूपमा व्याख्या गरेको छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आफ्ना वरिष्ठ सैन्य तथा सुरक्षा सल्लाहकारसँगको छलफलपछि इरानमाथिको बमबारी अभियान केही समयका लागि रोक्ने निर्णय गरेका थिए। ट्रम्पका सल्लाहकारहरूले निरन्तर बमबारीका लागि पूर्वनिर्धारित अधिकांश सैन्य लक्ष्य समाप्त भइसकेको र लामो समयसम्म युद्ध जारी राख्दा अमेरिकी हतियार भण्डारमा समेत असर पर्ने चिन्ता व्यक्त गरेका थिए।
नाम सार्वजनिक नगर्ने सर्तमा रोयटर्ससँग कुरा गरेका इरानी अधिकारीले तेहरानको नीति अझै पनि ‘आक्रमणको जवाफ आक्रमण’ नै रहेको बताए। उनका अनुसार अमेरिकाले फेरि आक्रमण सुरु गरेमा इरानले पनि तुरुन्तै सैन्य कारबाही पुनः सुरु गर्नेछ। यो सन्देश अमेरिकालाई कूटनीतिक माध्यमबाट पहिल्यै पठाइसकिएको जानकारी उनले दिए।
संयुक्त राष्ट्रसंघका लागि अमेरिकी राजदूत माइक वाल्ट्जले राष्ट्रपति ट्रम्पले कूटनीतिक प्रयासलाई अवसर दिन बमबारी अस्थायी रूपमा रोक्ने निर्णय गरेको बताएका छन्। फक्स न्युज सन्डे तथा अन्य अमेरिकी सञ्चारमाध्यमसँग कुरा गर्दै उनले वार्ताका लागि केही समय र अवसर उपलब्ध गराउन यस्तो निर्णय गरिएको बताए। यद्यपि, उनले सम्भावित वार्ता वा त्यसको स्वरूपबारे थप विवरण सार्वजनिक गरेनन्।
अमेरिकी सैन्य अधिकारीहरूका अनुसार पछिल्ला दुई सातामा स्ट्रेट अफ होर्मुज क्षेत्रमा जहाजलाई लक्षित इरानी गतिविधि रोक्न गरिएका हवाई आक्रमणका क्रममा अधिकांश पूर्वनिर्धारित लक्ष्य नष्ट भइसकेका छन्। अब थप व्यापक आक्रमणका लागि नयाँ रणनीति आवश्यक पर्न सक्ने एक अमेरिकी अधिकारीले नाम नखुलाउने सर्तमा रोयटर्ससँग बताएका छन्।
अमेरिकी संयुक्त सैन्य प्रमुखहरूको समितिका अध्यक्ष जनरल ड्यान केनले पनि ट्रम्पलाई ठूलो स्तरको युद्ध पुनः सुरु गर्दा जोखिम बढ्ने चेतावनी दिएका छन्। उनका अनुसार लामो समयसम्म जारी सैन्य कारबाहीले अमेरिकी हतियार तथा मिसाइल प्रतिरक्षा प्रणालीका लागि आवश्यक अवरोधक क्षेप्यास्त्रको मौज्दात घटाउन सक्छ। यद्यपि, जनरल केनको कार्यालय तथा अमेरिकी सेन्ट्रल कमाण्डले यसबारे सार्वजनिक टिप्पणी गर्न अस्वीकार गरेका छन्।
एनबीसीको मिट द प्रेस कार्यक्रममा बोल्दै अमेरिकी राजदूत वाल्ट्जले अमेरिकी सेनासँग आवश्यक सबै स्रोतसाधन रहेको दाबी गरे। तर, उनले रक्षा मन्त्री पिट हेगसेथले ट्रम्प प्रशासनमा जिम्मेवारी सम्हाल्दा अमेरिकी रक्षा प्रणाली कमजोर अवस्थामा रहेको बताएका थिए। यता, इरानले भने अमेरिकी बमबारी रोकिएको निर्णयप्रति ठूलो आशा व्यक्त गरेको छैन। इरानी स्रोतका अनुसार तेहरानमा अमेरिकाको निर्णय वास्तविक नीति परिवर्तनभन्दा पनि रणनीतिक विराम मात्र भएको बुझाइ बलियो छ। विगतका अनुभवका आधारमा अमेरिकामाथि पूर्ण विश्वास गर्न सकिने अवस्था नरहेको इरानको धारणा रहेको स्रोतले जनाएको छ।
पछिल्ला दुई सातादेखि अमेरिकाले स्ट्रेट अफ होर्मुज क्षेत्रमा जहाजलाई लक्षित इरानी गतिविधिको जवाफस्वरूप प्रत्येक रात इरानमाथि हवाई आक्रमण गर्दै आएको थियो। त्यसको प्रतिकारमा इरानले अमेरिकी सैन्य अड्डा रहेका खाडी क्षेत्रका मुलुकमा रहेका समुद्री पानी प्रशोधन केन्द्रमा आक्रमण गरेको थियो। स्ट्रेट अफ होर्मुजबाट विश्वभर खपत हुने करिब २० प्रतिशत तेल ओसारपसार हुन्छ। यस क्षेत्रमाथि आफ्नो नियन्त्रण कायम राख्ने इरानको अडान रहेको छ।
यसबीच, पछिल्लो अमेरिकी सैन्य अभियानले गत महिना युद्ध अन्त्यका लागि भएको अन्तरिम सहमतिलाई प्रभावहीन बनाएको विश्लेषण गरिएको छ। शुक्रबार भएको उच्चस्तरीय बैठकपछि राष्ट्रपति ट्रम्पले बमबारी रोक्ने निर्णय गरेका थिए। विभिन्न सञ्चारमाध्यमका अनुसार उक्त बैठकमा उपराष्ट्रपति जेडी भान्स तथा मध्यपूर्वस्थित अमेरिकी सेनाका प्रमुख एडमिरल ब्राड कुपरले पनि थप बमबारीको प्रभावकारिता घट्दै गएको भन्दै सैन्य अभियान स्थगित गर्न सुझाव दिएका थिए।
