पुटिनलाई कूटनीति छाडेर आणविक हतियार चलाउन दबाब

मस्को । युक्रेनले रुसभित्र गरिरहेका निरन्तरका ड्रोन आक्रमण र अमेरिकाले अनुकूल सर्तमा युद्ध अन्त्य गराउन दिएको आश्वासन पूरा नगरेको भन्दै रुसी कट्टरपन्थीहरू आक्रोशित भएका छन्। उनीहरूले राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनलाई कूटनीतिक प्रयासहरू त्यागेर युक्रेनविरुद्ध सैन्य कारबाही तीव्र पार्न दबाब दिइरहेका छन्।

यसै महिना युक्रेनले मस्को, सेन्ट पिटर्सबर्ग र क्रिमियालाई निशाना बनाउनुका साथै यात्रुवाहक बसहरूमा समेत घातक आक्रमण गरेपछि यी मागहरू अझ बढी चर्केका हुन्। विश्लेषकहरूका अनुसार यो बढ्दो आक्रोशले युक्रेनी ड्रोन आक्रमणको प्रभाव र रुसले आफ्नो विशाल भूभागको रक्षा कसरी गर्ने भन्नेबारे आन्तरिक बहसलाई छताछुल्ल पारेको छ।

राष्ट्रवादी व्यापारी कन्स्टान्टिन मालोफेयेभले गत हप्ता मस्कोको तेल प्रशोधन केन्द्रमा युक्रेनी आक्रमण भएपछि आक्रोश व्यक्त गर्दै भने, ‘हामीले वास्तविक रूपमा लड्न सुरु गर्नुअघि अझै के हुनुपर्छ? युद्धको अर्थ जुनसुकै मूल्यमा विजय हो। युक्रेनीहरू युद्धमा छन्, त्यसैले उनीहरू आफ्नो सम्पूर्ण शक्ति लगाएर लडिरहेका छन्। हाम्रा पुर्खाहरूले राष्ट्रको पूर्ण शक्ति लगाएर विकास र भण्डारण गरेका आणविक हतियारहरू हामीले किन प्रयोग गरिरहेका छैनौँ?’

केही राष्ट्रवादी टिप्पणीकारहरूले मस्कोलाई अमेरिकाविरुद्ध इरानको जस्तै आक्रामक सैन्य र कूटनीतिक रणनीति अपनाउन सुझाव दिएका छन्। ६ लाख ५० हजारभन्दा बढी फलोअर्स भएको ‘द अब्सेस्ड बाई वार’ ब्लगले बमबारीमार्फत युक्रेनका प्रमुख सहरहरूलाई बस्न अयोग्य बनाउन आह्वान गरेको छ।

अर्का राष्ट्रवादी ब्लगर युरी बारान्चिकले अमेरिकाको मध्यस्थतामा भइरहेको शान्ति वार्ता त्याग्नुपर्ने तर्क गर्दै लेखेका छन्, ‘मस्कोमा युक्रेनले गर्ने व्यवस्थित हवाई आक्रमण वासिङ्टनको अनुमति बिना असम्भव थियो। ट्रम्पले जेलेन्स्कीलाई किन यस्तो अनुमति दिए? जवाफ स्पष्ट छ, इरानले ट्रम्पलाई दबाबमा राखेपछि उनी अपमानजनक सम्झौतामा हस्ताक्षर गर्न बाध्य भए। अब उनले त्यसको रिस कतै न कतै फेर्नु नै थियो, त्यसैले हाम्रासामु कि त ट्रम्पमाथि हाबी हुने कि उनलाई आत्मसमर्पण गर्ने बाहेक विकल्प छैन।’

क्रेमलिन निकट स्रोतहरूका अनुसार पुटिनले यस्ता आलोचना र दबाबलाई सहन सक्छन्, किनकि विगत २६ वर्षदेखि उनी आफैँले निर्माण गरेको कडा राजनीतिक प्रणालीको नेतृत्व गरिरहेका छन्। यद्यपि, विश्लेषकहरूका अनुसार यस्ता अभिव्यक्तिले जनतामा आक्रोश बढाउने र ठूलो सैन्य अभियानको अपेक्षा जगाउने हुँदा सरकारको निर्णय प्रक्रियालाई जटिल बनाउन सक्छ।

कट्टरपन्थीहरूको दबाबका बाबजुद क्रेमलिनले हालसम्म वार्ताको ढोका बन्द गरिसकेको छैन। यद्यपि, तीन वरिष्ठ सरकारी अधिकारीहरूले यसै हप्ता अमेरिकासँगको वार्ता कतै नपुगेको र गत वर्ष अलास्कामा भएको पुटिन–ट्रम्प शिखर सम्मेलनमा प्रस्तुत गरिएका शान्ति प्रस्तावहरूलाई वासिङ्टनले बेवास्ता गरेको आरोप लगाएका छन्। पुटिन आफैँले पनि अहिलेसम्म राष्ट्रवादीहरूको चरम प्रस्तावलाई समर्थन गरेका छैनन्, तर गत अप्रिलमा रक्षा मन्त्रालयले युक्रेनका लागि ड्रोन बनाउने भनिएका युरोपेली देशका कारखानाहरूको ठेगाना सार्वजनिक गर्दै ती ठाउँहरू निशानामा पर्न सक्ने चेतावनी दिएको थियो।

रुसी विदेश मन्त्रालयले गत महिना कीभका सैन्य लक्ष्यहरूमा ‘व्यवस्थित आक्रमण’ गर्ने बताएको थियो, जसलगत्तै किभमा भारी बमबारी भयो र त्यहाँको एक हजार वर्ष पुरानो गुम्बामा क्षति पुग्यो। हालका लागि पुटिन आफ्नो वर्तमान रणनीतिमा विश्वस्त देखिएका छन्। उनले गत मङ्गलबार सैन्य एकेडेमीका स्नातकहरूलाई सम्बोधन गर्दै डोनबास क्षेत्रलाई नियन्त्रणमा लिने योजना अन्तर्गत रुसी सेना पूर्वी युक्रेनको कोस्ट्यान्टिनिभ्का सहर कब्जा गर्ने नजिक पुगेको बताए।

उनले रुसप्रति शत्रुता राख्ने युरोपेली राजनीतिक शक्तिहरू चाँडै नै पाखा लाग्ने दाबी गर्दै भने, ‘हामीसँग सामान्य सम्बन्ध पुनर्स्थापित गर्न चाहने र रुसलाई रणनीतिक रूपमा पराजित गर्ने खेल बन्द गर्न चाहनेहरूको उदय भइरहेको छ। अन्ततः सबै कुरा हाम्रै पक्षमा हुनेछ।’