परराष्ट्रमन्त्री खनाल र भारतीय विदेशमन्त्री एस. जयशङ्करबीचको वार्ताका तीन बुँदे सम्झौतामा के-के छन्?

नयाँ दिल्ली । परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल र भारतका विदेशमन्त्री एस. जयशङ्करबीच भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीमा द्विपक्षीय वार्ता सम्पन्न भएको छ।

सन् २०२६ जुन ६ तारिखका दिन भएको उक्त उच्चस्तरीय बैठकमा दुई देशबीचको आपसी हित, सहकार्य र बहुआयामिक सम्बन्धका विविध पक्षहरूमा गहन छलफल भएको नयाँ दिल्लीस्थित नेपाली दूतावासले जनाएको छ।

बैठकका क्रममा दुवै मन्त्रीहरूले नेपाल-भारत द्विपक्षीय सम्बन्धको समग्र पक्ष र क्षेत्रहरूमा विस्तृत एवं फलदायी समीक्षा गरेका थिए। वार्ता विशेष गरी व्यापार तथा आर्थिक सहयोग, सीमापार कनेक्टिभिटी (सम्पर्क सञ्जाल), ऊर्जा साझेदारी, जलश्रोत व्यवस्थापन, र खेलकुदका माध्यमबाट जनस्तरको सम्बन्ध (पिपुल-टु-पिपुल टाइज) प्रवर्द्धन गर्ने विषयहरूमा केन्द्रित रहेको थियो।

सो अवसरमा दुवै पक्षले दुई छिमेकी मुलुकहरूबीचको ऐतिहासिक र सुदृढ साझेदारीलाई थप मजबुत बनाउने प्रतिबद्धता पुनः दोहोर्‍याएका छन्।

दुवै देशका मन्त्रीहरूले हाल सञ्चालनमा रहेका विभिन्न द्विपक्षीय आयोजनाहरू तथा सहयोगका प्रयासहरूको प्रगतिको समीक्षा गर्दै तिनको कार्यान्वयन प्रक्रियालाई तीव्र गति दिने उपायहरूबारे विचार आदानप्रदान गरे।

यसका साथै, क्षेत्रीय तथा अन्तर्राष्ट्रिय चासोका साझा विषयहरू र बहुपक्षीय मञ्चहरूमा आपसी सहकार्य बढाउने सम्बन्धमा समेत बैठकमा छलफल भएको थियो। दुवै पक्ष विकास साझेदारी र प्राथमिकताका क्षेत्रहरूमा आपसी हितका लागि सम्बन्धलाई थप व्यापक र गहिरो बनाउन सहमत भएका छन्।

बैठकका क्रममा गरिएका प्रमुख संयुक्त घोषणाहरू:

१. सीमापार भुक्तानी प्रणाली: सन् २०२३ जुन महिनामा नेपाल क्लियरिङ हाउस लिमिटेड र भारतको नेशनल पेमेन्ट्स कर्पोरेसन अफ इन्डियाबीच भएको समझदारी पत्र बमोजिम व्यक्ति-देखि-व्यक्ति सीमापार भुक्तानी कारोबारको पूर्ण रूपमा सुरुवात गरिएको छ।

२. पुनर्निर्माण परियोजनाहरू हस्तान्तरण: नेपालमा महाभूकम्पपछिको पुनर्निर्माणअन्तर्गत भारत सरकारको विकास सहायतामा निर्माण सम्पन्न भएका स्वास्थ्य क्षेत्रका ७२ वटा र सांस्कृतिक सम्पदा क्षेत्रका १२ वटा परियोजनाहरू औपचारिक रूपमा नेपाल सरकारलाई हस्तान्तरण गरिएको छ।

३. प्रविधि तथा भाषा अनुवाद मञ्च सम्झौता: काठमाडौँ विश्वविद्यालयको स्कूल अफ इन्जिनियरिङ अन्तर्गतको ‘सेन्टर फर डिजिटल पब्लिक इन्फ्रास्ट्रक्चर’ र भारतको ‘डिजिटल इन्डिया भाषिनी डिभिजन’ बीच “भोइस फर्स्ट” भाषा अनुवाद मञ्चका लागि राष्ट्रिय डिजिटल सार्वजनिक पूर्वाधारको सह-निर्माण गर्ने सम्झौता पत्र आदानप्रदान भएको छ।

भेटवार्ता र महत्त्वपूर्ण घोषणाहरू पश्चात् परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल सन् आज स्वदेश फिर्ता हुने कार्यक्रम रहेको दूतावासद्वारा जारी प्रेस विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।