अमेरिकामा युवा समाजवादीहरूको उदय, मध्यावधि चुनावमा डेमोक्रेटिक पार्टीलाई चुनौती

लस एन्जलस । अमेरिकामा युवा मतदाता र कार्यकर्तामाझ वामपन्थी राजनीतिप्रति आकर्षण बढ्दै गएको छ ।

बर्नी स्यान्डर्स र न्यूयोर्कका मेयर जोहरान ममदानीजस्ता नेताहरूबाट प्रेरित नयाँ पुस्ताका समाजवादीहरू आगामी नोभेम्बर ३ मा हुने मध्यावधि निर्वाचनमार्फत राष्ट्रिय र स्थानीय राजनीतिमा आफ्नो प्रभाव विस्तार गर्ने प्रयासमा छन् ।

उनीहरूले जीवनयापनको बढ्दो लागत घटाउने, सबै नागरिकलाई स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउने, धनीमाथि बढी कर लगाउने र युद्धमा अमेरिकी खर्च कटौती गर्ने एजेन्डा अघि सारेका छन् ।

अक्टोबर ३ मा लस एन्जलसको कोरियाटाउन क्षेत्रमा डीएसएका करिब ३०० समर्थक चुनावी अभियानमा सहभागी भएका थिए । उनीहरू घरघरमा पुगेर मतदातालाई भेट्ने, पर्चा बाँड्ने र उम्मेदवारका पक्षमा मत माग्ने काममा जुटेका थिए । ती स्वयंसेवकमध्ये धेरै युवा थिए र करिब आधाले पहिलो पटक यस्तो चुनावी अभियानमा भाग लिएका थिए ।

डीएसएले पछिल्ला वर्षहरूमा सदस्य संख्या उल्लेख्य रूपमा बढेको जनाएको छ । संस्थाका अनुसार, एक दशकअघि केही हजार सदस्य रहेको यस संगठनमा अहिले करिब एक लाख २० हजार सदस्य छन् । यो संगठन औपचारिक राजनीतिक दल नभई लोकतान्त्रिक समाजवादलाई समर्थन गर्ने राजनीतिक आन्दोलन हो ।

जीवनयापनको लागत मुख्य मुद्दा

नयाँ वामपन्थी आन्दोलनले युवा पुस्तालाई आकर्षित गर्नुको प्रमुख कारण आवास, स्वास्थ्य सेवा र दैनिक जीवनयापनको बढ्दो लागत हो । विशेषगरी ठूला सहरमा घरभाडा महँगिँदै जाँदा राम्रो आम्दानी भएका युवासमेत बचत गर्न नसक्ने अवस्थामा पुगेको उनीहरूको भनाइ छ ।

डीएसए कार्यकर्ता काइल स्कोबलले आफू र आफ्नी पत्नीले राम्रो आम्दानी गरे पनि दुई बेडरुमवाला अपार्टमेन्टको मासिक भाडा ३ हजार ४०० डलर तिर्नुपरेको बताएका छन् । उनका अनुसार, घरभाडा र अन्य खर्चका कारण उनीहरू बचत गर्न सकिरहेका छैनन् ।

उनले आफ्ना आमाबाबुले एक जनाको कमाइबाट घर किन्न सकेको भए पनि अहिले आफूहरूका लागि त्यो सम्भव नभएको बताए । यस्तो आर्थिक दबाबले युवा पुस्तामा परम्परागत राजनीतिक दलप्रति असन्तुष्टि बढाएको छ ।

डीएसए समर्थित उम्मेदवारहरूले सबै नागरिकका लागि स्वास्थ्य बिमा तथा उपचारको व्यवस्था गर्ने ‘मेडिकेयर फर अल’ कार्यक्रमलाई समर्थन गरेका छन् । उनीहरूले अति धनी अमेरिकीमाथि कर बढाउनुपर्ने र सम्पत्ति सीमित व्यक्तिको हातमा केन्द्रित हुने प्रवृत्ति रोक्नुपर्ने माग गरेका छन् ।

त्यसैगरी, उनीहरूले विवादास्पद अमेरिकी आप्रवासन तथा भन्सार प्रवर्तन निकाय (आईसीई) खारेज गर्नुपर्ने माग गरेका छन् । इजरायलसँगको अमेरिकी विशेष सम्बन्ध र सैन्य सहयोगको पनि विरोध गर्दै उनीहरूले गाजामा भइरहेको अवस्थालाई नरसंहारका रूपमा व्याख्या गरेका छन् ।

ममदानी र स्यान्डर्सबाट प्रेरणा

नयाँ वामपन्थी आन्दोलनको विस्तारमा बर्नी स्यान्डर्स र जोहरान ममदानीको भूमिका महत्त्वपूर्ण देखिएको छ । सन् २०१६ र २०२० मा डेमोक्रेटिक पार्टीको राष्ट्रपतीय उम्मेदवार बन्ने प्रतिस्पर्धामा सहभागी भएका स्यान्डर्सले युवा पुस्तालाई समाजवादी विचारधारातर्फ आकर्षित गरेका थिए । उनले राष्ट्रपतीय उम्मेदवारी प्राप्त गर्न नसके पनि स्वास्थ्य सेवा, आर्थिक असमानता र धनीमाथि कर बढाउने विषयलाई अमेरिकी राजनीतिक बहसको केन्द्रमा ल्याउन योगदान दिएका थिए ।

त्यस्तै, सन् २०२५ को अन्त्यमा न्यूयोर्कको मेयर निर्वाचित भएका ३४ वर्षीय ममदानीको सफलताले पनि युवा कार्यकर्तालाई प्रेरित गरेको डीएसएका लस एन्जलसस्थित सदस्यहरूले बताएका छन् । ममदानीको जितपछि लस एन्जलसमा डीएसएको सदस्य संख्या दोब्बर भएको समाचारमा उल्लेख छ ।

लस एन्जलसमा प्रतिनिधिसभा सदस्यका लागि प्रतिस्पर्धा गरिरहेकी ३१ वर्षीया एन्जेला गोन्जालेस–टोरेस नयाँ पुस्ताकी प्रगतिशील नेतृ हुन् । क्यालिफोर्निया विश्वविद्यालय, लस एन्जलस (यूसीएलए) बाट अध्ययन गरेकी उनी युद्ध रोक्ने, सबै नागरिकका लागि स्वास्थ्य सेवा सुनिश्चित गर्ने र आईसीई खारेज गर्ने पक्षमा छिन् ।

बाल्यकालमा उनका मेक्सिकन बुबालाई अमेरिकाबाट देशनिकाला गरिएको अनुभवले पनि आप्रवासनसम्बन्धी उनको राजनीतिक दृष्टिकोणलाई प्रभाव पारेको छ । उनको अभियानलाई जस्टिस डेमोक्रेट्सले समर्थन गरेको छ । नोभेम्बर ३ मा उनले डेमोक्रेटिक पार्टीकै एक मध्यमार्गी उम्मेदवारसँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछिन् ।

स्थानीय चुनावमा पनि नयाँ अनुहार

मध्यावधि निर्वाचनमा प्रतिनिधिसभा र सिनेटका प्रतिस्पर्धासँगै स्थानीय चुनावले पनि नयाँ वामपन्थी नेताहरूलाई अगाडि बढ्ने अवसर दिएको छ ।

लस एन्जलसमा भारतीय मूलकी ४५ वर्षीया सहरी योजनाकार निथ्या रमनले वर्तमान मेयर करेन बासलाई चुनौती दिइरहेकी छन् । त्यस्तै, वासिङ्टन डीसीमा ३८ वर्षीया समाजवादी नेतृ जनीस लुइस जर्ज मेयर पदमा निर्वाचित हुने सम्भावना बोकेकी उम्मेदवारका रूपमा प्रस्तुत भएकी छन् ।

यस नयाँ पुस्ताका उम्मेदवारमध्ये धेरै महिला छन् । उनीहरूको जातीय, सांस्कृतिक र सामाजिक पृष्ठभूमि पनि विविध छ, जसले अमेरिकी समाजको बहुलतालाई प्रतिबिम्बित गर्छ ।

तर सबै डेमोक्रेटिक मतदाता र पार्टी नेतृत्वले उनीहरूको एजेन्डालाई समर्थन गरेका छैनन् । ब्रुकिङ्स इन्स्टिच्युसनकी एलेन कामार्कका अनुसार, अमेरिकाको राजनीतिक झुकाव अझै मध्यमार्गी वा दक्षिणपन्थी दिशामा रहेकाले समाजवादी उम्मेदवारहरू ध्रुवीकरणको कारण बन्न सक्छन् । उनीहरूले प्रतिस्पर्धात्मक निर्वाचन क्षेत्रमा पार्टीलाई जिताउन नसक्ने चिन्ता पनि व्यक्त गरिएको छ ।

यद्यपि, डेमोक्रेटिक पार्टीले कांग्रेसमा बहुमत प्राप्त गरेमा समाजवादी र प्रगतिशील सांसदहरूको समूहले विधायिकी निर्णयमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्ने समाजशास्त्री डेभिड पुरकरको विश्लेषण छ ।

पूर्वराष्ट्रपति बाराक ओबामाले पनि अक्टोबरको अन्त्यतिर मिसिगनमा सिनेटका उम्मेदवार अब्दुल एल–सयदसँग चुनावी अभियानमा सहभागी हुने घोषणा गरेका छन् । एल–सयदलाई नयाँ वामपन्थी धारका प्रतिनिधिका रूपमा हेरिएको छ ।

यसले अमेरिकी राजनीतिमा नयाँ पुस्ताका समाजवादी विचारले डेमोक्रेटिक पार्टीको भविष्यको नीति र नेतृत्वलाई कति प्रभाव पार्नेछ भन्ने प्रश्नलाई थप महत्त्वपूर्ण बनाएको छ । आगामी नोभेम्बर ३ को निर्वाचनले यो नयाँ राजनीतिक धारको वास्तविक जनसमर्थन र प्रभावको दिशा स्पष्ट पार्नेछ ।