स्पेनमा घर भाडा र आवास सङ्कट : लाखौँ प्रदर्शनकारी सडकमा

म्याड्रिड । स्पेनमा आवास सङ्कट चर्किएपछि हजारौँ मानिस सडकमा उत्रिएका छन् । घरभाडा अत्यधिक बढेको, सर्वसाधारणले सस्तो आवास पाउन नसकेको र भाडामा बस्नेहरूलाई पर्याप्त कानुनी सुरक्षा नभएको भन्दै शनिबार देशभर प्रदर्शन भएका हुन् ।

बीबीसीका अनुसार म्याड्रिड, बार्सिलोना, भ्यालेन्सिया लगायतका सहरमा करिब ५० वटा प्रदर्शन तथा र्‍याली आयोजना गरिएका थिए । आयोजकहरूका अनुसार, राजधानी म्याड्रिडमा मात्रै ५ लाखभन्दा बढीले प्रदर्शन गरेका थिए । तर, सरकारी पक्षले भने ७० हजारको हाराहारीमा सहभागी भएको जनाएको छ ।

‘भाडाबाट हुने नाफाका विषयमा अब चुप लागिन्न’, ‘म भविष्य बनाउन पढ्दैछु, सानो अपार्टमेन्टका लागि होइन’ जस्ता नारासहित प्रदर्शनकारी सडकमा उत्रिएका थिए । उनीहरूले हातमा घरका चाबी हल्लाउँदै ‘हामीसँग पूरा सहरको चाबी छ’ भन्ने नारा पनि लगाएका थिए ।

म्याड्रिडको प्रमुख क्षेत्र पुएर्ता देल सोलमा केही प्रदर्शनकारीले केही दिनदेखि टेन्ट राखेर धर्ना समेत दिइरहेका छन् । प्रदर्शनमा सहभागी २६ वर्षीय पुस्तकालयकर्मी मार्कोस सान्जले केही समयअघि साथीहरूसँग दुई बेडरुमको फ्ल्याटमा बस्दा मासिक ९०० युरो भाडा तिर्ने गरेको बताए ।

उनका अनुसार अहिले म्याड्रिडमा एउटा बेडरुम भएको सामान्य फ्ल्याटको भाडा नै करिब १ हजार युरो पुगेको छ । ‘कसैले भाडा नियमन गर्ने साहस नगरेसम्म हामी आन्दोलन गरिरहन्छौँ,’ उनले भने, ‘नत्र हामी सबैले म्याड्रिड छाड्नुपर्ने हुन्छ ।’

भ्यालेन्सियामा भने प्रदर्शनकारी र प्रहरीबिच झडप भएको छ । केही प्रदर्शनकारीले अवरोध हटाएर प्रहरीतर्फ प्रहार गरेपछि प्रहरीले रबरका गोली प्रयोग गरेको स्पेनी सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन् । सार्वजनिक प्रसारक आरटीभीईका अनुसार घटनामा ९ जना प्रहरी घाइते भएका छन् भने ५ जना पक्राउ परेका छन् ।

म्याड्रिडमा पनि प्रहरीले दक्षिणपन्थी समूहका तीन सदस्यलाई पक्राउ गरेको जनाएको छ । उनीहरूले प्रदर्शनकारीतर्फ जाने क्रममा नाजी अभिवादन गरेको आरोप छ ।

स्पेनमा पछिल्लो आवास आन्दोलन एक ८७ वर्षीया वृद्ध महिलालाई घरबाट निकालिएको घटनापछि थप चर्किएको हो । मारिकर्मेन अबास्काल नामकी ती महिलालाई गत सेप्टेम्बरमा भाडा तिर्न नसकेको भन्दै घरबाट निकालिएको घटनाले देशभर आक्रोश पैदा गरेको थियो ।

घटनापछि सरकारमाथि दबाब बढेपछि प्रधानमन्त्री पेद्रो सान्चेज नेतृत्वको वामपन्थी गठबन्धन सरकारले आवास सङ्कट समाधान गर्न आपत्कालीन कानुन ल्याउने प्रयास गरेको थियो । तर शुक्रबार संसदमा ती प्रस्ताव असफल भए ।

सरकारले दुई वटा छुट्टाछुट्टै आदेशमार्फत आवाससम्बन्धी उपाय अघि सारेको थियो । पहिलोमा कमजोर आर्थिक अवस्थाका भाडावाललाई सन् २०३० सम्म घरबाट निकाल्न रोक लगाउने, सन् २०२८ अघि सकिने भाडा सम्झौताको अवधि दुई वर्ष थप्ने, पर्यटकका लागि प्रयोग हुने अपार्टमेन्टमा कर बढाउने र तथाकथित ‘भल्चर फन्ड’ अर्थात् ठूला लगानी कोषलाई आवासीय सम्पत्ति खरिद गर्न रोक लगाउने व्यवस्था थियो ।

दोस्रो प्रस्तावमा भाडा सम्झौता स्वतः नवीकरण गर्ने व्यवस्था समेटिएको थियो । यो माग वामपन्थी दल तथा भाडावालको सङ्गठनले लामो समयदेखि गर्दै आएका थिए ।

तर संसदमा पहिलो प्रस्ताव १७८ विरुद्ध १७२ मतले र दोस्रो प्रस्ताव १८४ विरुद्ध १६६ मतले अस्वीकृत भयो ।

प्रधानमन्त्री सान्चेजको समाजवादी पार्टी र जुनियर साझेदार सुमार गठबन्धन मिलेर सरकार चलाइरहेका छन् । तर उनीहरूसँग संसदमा बहुमत छैन । विपक्षी कन्जरभेटिभ पिपुल्स पार्टी र दक्षिणपन्थी भोक्सले प्रस्तावको विपक्षमा मतदान गर्ने घोषणा गरेका थिए । क्याटालोनिया र बास्क क्षेत्रका साना दलहरूको समर्थनमा सरकार निर्भर थियो ।

तर केन्द्र–दक्षिणपन्थी तथा स्वतन्त्रतावादी पार्टी ‘टुगेदर फर क्याटालोनिया’ले पनि प्रस्तावको विरोध गरेपछि सरकारको प्रयास असफल भयो । संसदमा आवाससम्बन्धी प्रस्ताव असफल भएपछि सान्चेजले समय अगावै आमनिर्वाचन घोषणा गर्न सक्ने अनुमानसमेत बढेको छ । स्पेनमा अर्को आमनिर्वाचन आगामी गर्मीयाममा हुनुपर्ने थियो ।

आवास सङ्कटका कारण सरकारमाथि दबाब भने लगातार बढिरहेको छ । बैंक अफ स्पेनका अनुसार माग र नयाँ घर निर्माणबिचको अन्तरका आधारमा देशमा करिब ७ लाख घरको अभाव छ । स्पेनको राष्ट्रिय तथ्याङ्क संस्था आईएनईका अनुसार सन् २०२६ को दोस्रो त्रैमासिकमा घरको मूल्य एक वर्षअघिको तुलनामा १२.२ प्रतिशत बढेको छ । घरभाडा समेत तीव्र गतिमा बढिरहेको छ ।

रियल इस्टेट कम्पनी आइडियलिस्टाका अनुसार सन् २०२५ मा स्पेनमा घरभाडा औसत ८.५ प्रतिशत बढेको थियो । राजधानी म्याड्रिडमा मात्रै भाडा ९.७ प्रतिशतले बढेको थियो ।

बार्सिलोना र म्याड्रिड स्पेनका सबैभन्दा महँगा भाडाका सहर बनेका छन् । बार्सिलोनामा घरभाडा प्रतिवर्गमिटर २३.८० युरो र म्याड्रिडमा २२.७० युरोसम्म पुगेको छ ।