ग्रीनल्याण्डमा युरोपेली सैन्य तैनाथी सुरु

ग्रीनल्याण्ड । रणनीतिक र खनिज स्रोतले सम्पन्न आर्कटिक टापु ग्रीनल्याण्डलाई लिएर कूटनीतिक रस्साकस्सी बढ्दै जाँदा युरोपेली देशका सैन्य कर्मचारीहरू त्यहाँ पुग्न थालेका छन्। वासिङ्टनमा अमेरिकी, डेनिस र ग्रीनल्याण्डका अधिकारीहरूबीच भएको उच्चस्तरीय वार्ताले ‘मौलिक असहमति’ सुल्झाउन नसकेपछि यो सैन्य तैनाथी सुरु भएको हो। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ग्रीनल्याण्डलाई अमेरिकी नियन्त्रणमा लिनुपर्ने अडान राख्दै यसलाई राष्ट्रिय सुरक्षाका लागि महत्त्वपूर्ण बताएपछि विवाद थप चर्किएको छ।

यसैबीच फ्रान्स, स्विडेन, जर्मनी र नर्वेले ग्रीनल्याण्डको राजधानी नुकमा जासुसी तथा अनुगमन मिसनका लागि सैन्य कर्मचारी पठाउने घोषणा गरेका छन्। फ्रान्सेली राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोनले आफ्ना सैनिकहरू ग्रीनल्याण्डतर्फ प्रस्थान गरिसकेको जानकारी दिएका छन् भने जर्मनीले पनि १३ सदस्यीय शक्तिशाली टोली पठाएको छ। ग्रीनल्याण्डका उपप्रधानमन्त्री म्युट इगेडले आगामी दिनमा नाटोका सैनिकहरूको उपस्थिति, सैन्य उडान र जहाजहरूको आवागमन अझै बढ्ने बताएका छन्। उनले यी गतिविधिहरू ‘प्रशिक्षण’का रूपमा सञ्चालन गरिने स्पष्ट पारेका छन्।

डेनमार्कका विदेशमन्त्री लार्स लोक्के रासमुसेनले अमेरिकी उपराष्ट्रपति र विदेशमन्त्रीसँगको भेटपछि ग्रीनल्याण्डमाथि अमेरिकाको नियन्त्रण आवश्यक नरहेको स्पष्ट पारेका छन्। अमेरिकाले आफ्नो धारणा परिवर्तन नगरेको भन्दै उनले दुई पक्षबीच अझै पनि गम्भीर असहमति कायम रहेको बताए। यता राष्ट्रपति ट्रम्पले भने रुस वा चीनले ग्रीनल्याण्ड नियन्त्रणमा लिन खोजेमा डेनमार्क शक्तिहीन हुने दाबी गर्दै अमेरिकाले मात्र त्यसको रक्षा गर्न सक्ने तर्क गरेका छन्।

अन्तर्राष्ट्रिय भूराजनीतिको केन्द्र बनेपछि ग्रीनल्याण्डका स्थानीय बासिन्दाहरूले भने चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। राजधानी नुकमा राष्ट्रिय एकता झल्काउन सर्वसाधारणले झण्डा फहराएका छन् तर कतिपयले ठूला शक्ति राष्ट्रहरूको स्वार्थका कारण आफ्नो शान्तिपूर्ण जीवनमा खलल पुग्न सक्ने डर प्रकट गरेका छन्। भेनेजुएलामा भएको पछिल्लो राजनीतिक परिवर्तनपछि राष्ट्रपति ट्रम्प ग्रीनल्याण्डको विषयमा झनै सक्रिय देखिएका छन् जसले गर्दा यस क्षेत्रको सुरक्षा संवेदनशीलता थप बढेको छ।