प्रभाव शाही ठकुरीकाे कथा सुदुरकाे बाजुरा देखी काठमाण्डाै र समाजसेवा देखि सिनेमासम्म
उमेश रोकाया
२०८२ मंसिर ८ | मध्यान्ह ०१:०८ बजे
बाजुरा, मंसिर ८ । बाजुराको ग्रामीण गाउँ स्वामिकार्तिक खापर गाउँपालिका ३ काे जुकाेटमा जन्म भइ बाजुरामै हुर्केका प्रभाव शाही ठकुरी हाल नेपाली फिल्म उद्योग र रंगमञ्चमा उदाउँदै गरेका सशक्त कलाकार, निर्देशक समपादक र सामाजिक कार्यकर्ताका रूपमा चिनिन थालेका छन । सुदूरपश्चिमकाे दुर बाजुराबाट सुरु भएको उनको यात्रा अहिले राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय कला–मञ्चतर्फ उन्मुख हुँदै गएको छ। सुदूरपश्चिम प्रदेशका एक मध्यमवर्गीय परिवारमा जन्मिएका शाहीले २०६५ मा एसएलसी र २०६९ मा उप–आर्किटेक्चर इन्जिनियरिङमा स्नातक सम्पन्न गरे।
औपचारिक अध्ययन पूरा गरेका उनी केही समयमै कथा र कथनप्रतिको रुचिले चलचित्र क्षेत्रमा आकर्षित भए। उनी नेपाल फिल्म क्याम्पसमा भर्ना भई पटकथा लेखन र निर्देशनमा विशेषज्ञता हासिल गरे। अध्ययनका क्रममा उनले विभिन्न लघु फिल्म र वृत्तचित्र निर्माण गर्दै फिल्म शिल्पमा आफ्नो क्षमतालाई मजबुत बनाए। यससँगै, एक्टर स्टुडीयाेमा अनुप बरालसहितका प्रशिक्षकहरूबाट अभिनय र रंगमञ्चको औपचारिक प्रशिक्षण लिए। रंगमञ्चमा उत्कृष्ट प्रस्तुतिका क्रममा, निर्देशक दीया मास्केद्वारा निर्देशित नाटक ‘कथा कस्तुरी’ मार्फत शाही नयाँ दिल्लीको प्रतिष्ठित राष्ट्रिय नाटक विद्यालय (NSD) मा प्रस्तुत हुन सफल भए, जुन उदाउँदो कलाकारका लागि उल्लेखनीय उपलब्धि मानिन्छ।
फिल्म क्षेत्रमा पूर्ण–समय प्रवेश गर्नु अघि शाही पाँच वर्ष दक्षिण कोरियामा बसे। त्यहाँ उनले “सुदूर पश्चिम समाज” मार्फत आप्रवासी नेपालीहरूका सहायतामा सक्रिय भूमिका खेले। विदेशमा बिताएको समय उनले समुदाय उत्थान, सामाजिक दायित्व र मानव–केन्द्रित कथावाचन प्रतिको दृष्टि अझै गहिरो बनाएको उनी बताउँछन्। हाल शाही नेपालको फिल्म निर्माण, सम्पादन, अभिनय र सामाजिक अभियानमा सक्रिय छन्। उनका निर्माणमा आएका लघु फिल्म र सामाजिक विषयवस्तु–आधारित वृत्तचित्रहरूले स्थानीय मुद्दा, सांस्कृतिक पहिचान र ग्रामीण जीवनका कथाहरूलाई निकै प्रभावकारी ढङ्गले उजागर गरेका छन्।
सहयोगी र विनम्र स्वभावका कारण उनी सुदूरपश्चिमका युवाहरूमा प्रेरणाकाे स्रोतका रूपमा स्थापित भइरहेका छन्। ग्रामीण पृष्ठभूमिबाट पनि अवसर सिर्जना गर्न सकिन्छ भन्ने उदाहरण उनी स्वयं बनेका छन्। कला, सिर्जनशीलता र सामाजिक चेतनामा आधारित काम गर्दै शाही नेपाली सिनेमा र रंगमञ्च क्षेत्रमा एक आशाजनक नामका रूपमा उदाउँदैछन्। उनी ग्रामीण कथालाई राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा पुर्याउने लक्ष्यसहित अघि बढिरहेका छन्।
उदीयमान फिल्म निर्माता तथा सम्पादक, रंगकर्मी र सामाजिक अभियानन्ता हुन् जसको बाजुराको ग्रामीण पहाडबाट नेपालको रचनात्मक स्पटलाइट सम्मको यात्राले जोश, लचिलोपन र उद्देश्यलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ। प्रभाव शाही ठकुरी नेपाली सिनेमा र सामुदायिक विकासमा एक आशाजनक आवाजको रूपमा बढ्दै गइरहेका छन् – प्रभावकारी कथाहरू सुनाउन र आफूले प्रतिनिधित्व गर्ने मानिसहरूलाई उत्थान गर्न समर्पित भएकाे उनि बताउछन ।
आज प्रभाव शाही ठकुरी केवल कलाकार वा फिल्म निर्माता मात्र होइनन्— उनी ग्रामीण पृष्ठभूमिका युवाहरूका लागि “विश्वास, अवसर र उचाइ” को जीवित उदाहरण बनेका छन्। रचनात्मकता, सामाजिक चेतना र कथाको शक्तिमा अटल विश्वास राख्ने शाही नेपाली सिनेमा र सामुदायिक विकासको भविष्यमा एक आशाजनक, सक्षम र जिम्मेवार आवाजका रूपमा अघि बढिरहेका छन्। प्रभाव शाही ठकुरी अझै उदाउँदै गरेका कलाकार हुन्। तर उनको दृष्टि स्पष्ट छ— स्थानीय कथालाई विश्व–मञ्चसम्म पुर्याउने, ग्रामीण युवालाई सिर्जनात्मक क्षेत्रमा लैजाने, सिनेमामा मौलिकता र समाजिक चेतना जोड्ने, र सुदूरपश्चिमलाई सांस्कृतिक अभिव्यक्तिको केन्द्र बनाउने उनकाे लक्ष्य रहेकाे छ । उनले गरेका कामहरू विस्तारै राष्ट्रिय मञ्चमा चर्चित बन्दैछन्।
र यसै गति र समर्पणका साथ, उनी नेपाली सिनेमा तथा रंगमञ्चलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउने सम्भावनाका उज्याला पात्र बनेका छन्। प्रभाव शाही ठकुरीको जीवनकथा केवल सफलताको कथा होइन— यो कथा हो विश्वास, साहस, श्रम र सिर्जनशीलताको। बाजुराकाे दुर्गम गाउँ बाट सुरु भएको यात्रा अहिले नेपालका फिल्म संस्थान, राष्ट्रिय रंगमञ्च, अन्तर्राष्ट्रिय मञ्च र सामाजिक अभियानसम्म फैलिएको छ। उनको कथा सुदूरपश्चिमका युवाहरूका लागि एउटा सन्देश हो ।
उनकाे दृष्टिकोण भनेको सुदूरपश्चिमको संस्कृति, प्रकृति र पर्यटन सम्भावनालाई उजागर गर्ने शक्तिशाली वृत्तचित्रहरू निर्माण गरेर विश्वव्यापी मञ्चमा सुदूरपश्चिमलाई प्रवर्द्धन गर्नु रहेकाे बताएका छन। सुदूरपश्चिमका युवाहरूलाई अभिनय कक्षाहरू प्रदान गर्ने लक्ष्य राख्नुहुन्छ, जहाँ उनीहरूले पटकथा लेखन, छायांकन, फोटोग्राफी र सम्पादन पनि सिक्न सक्छन् – त्यस्ता सीपहरू जसले फिल्म उद्योगमा वास्तविक करियरका अवसरहरू खोल्न सक्ने उनले बताएका छन। स्थानीय प्रतिभालाई पोषण गरेर र जोशिलो युवा अभिनेता र फिल्म निर्माताहरूलाई समर्थन गरेर, यस क्षेत्रमा नेपाली सिनेमाको लागि बलियो जग निर्माण गर्ने आशा उनकाे रहेकाे छ।
सुदूरपश्चिमको प्राकृतिक स्थानहरू र स्थानीय जनशक्तिको उपयोग गरेर निर्देशक र निर्माताहरूलाई कम बजेटमा गुणस्तरीय फिल्महरू सिर्जना गर्न मद्दत गर्नु शाहीकाे लक्ष्य रहेकाे छ । जसले अन्ततः स्थानीय अर्थतन्त्रलाई बढावा दिन्छ। आगामी दिनहरूमा, तपाईंले सुदूरपश्चिम नेपाली फिल्म निर्माण र पर्यटनको लागि एक प्रमुख केन्द्र बन्दै गरेको बताउछन।
