भेनेजुएलामा सीआईएको गोप्य कारबाहीलाई ट्रम्पको अनुमति
वासिङ्टन डिसी । अमेरिकाकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भेनेजुएलामा गोप्य कारबाही सञ्चालन गर्न केन्द्रीय गुप्तचर एजेन्सी (सीआईए) लाई अख्तियारी दिएको पुष्टि गरेका छन्। उनले आफ्नो प्रशासनले भेनेजुएलाभित्र स्थल-आधारित सैन्य कारबाही गर्नेबारे पनि विचार गरिरहेको बताएका हुन्।
बुधबार ट्रम्पले केही उच्च कानुन कार्यान्वयन अधिकारीहरूसँगको पत्रकार सम्मेलनमा सीआईएलाई अख्तियारी दिइएको बारेमा ‘द न्युयोर्क टाइम्स’मा छापिएको समाचार रिपोर्टबारे प्रश्नहरूको सामना गरेका थिए। एक पत्रकारले सोधे, ‘तपाईंले सीआईएलाई भेनेजुएलामा जान किन अख्तियारी दिनुभयो ?’
‘भेनेजुएलाबाट धेरै लागुऔषधहरू आइरहेका छन्,’ ट्रम्पले भने, भेनेजुएलाका धेरैजसो लागुऔषध समुद्र हुँदै आउँछन्। त्यसैले तपाईंले त्यो देख्न सक्नुहुन्छ। तर हामीले तिनीहरूलाई जमिनबाट पनि रोक्नेछौँ।’
ट्रम्पको यो भनाइ भेनेजुएलाविरुद्धको उनको अभियानमा पछिल्लो वृद्धिको रूपमा आएको छ। भेनेजुएलाका नेता निकोलस मादुरो ट्रम्पको पहिलो कार्यकालदेखि नै अमेरिकी राष्ट्रपतिको निशानामा छन्। पहिलेदेखि नै, दुवै नेताले सम्भावित शक्तिको प्रदर्शन गर्दै क्यारिबियन सागरको किनारमा आफ्ना सैन्य शक्तिहरू बढाएका छन्।
भेनेजुएला सरकारले ट्रम्पको पछिल्लो टिप्पणी र सीआईएको अधिकृत कारबाहीको कडा जवाफ दिँदै अमेरिकाले अन्तर्राष्ट्रिय कानून र संयुक्त राष्ट्र सङ्घको बडापत्रको उल्लङ्घन गरेको आरोप लगाएको छ।
मादुरो सरकारले एक विज्ञप्तिमा भन्यो, ‘अमेरिकी कारबाहीको उद्देश्य भेनेजुएलामा सत्ता परिवर्तन गर्ने एउटा कारबाहीका लागि वैधानिकता सिर्जना गर्नु हो, जसको अन्तिम लक्ष्य देशका सबै स्रोतसाधनमाथि नियन्त्रण जमाउनु हो।’
पत्रकार सम्मेलनमा यसअघि पत्रकारहरूले ट्रम्पलाई काराकासमा सत्ता परिवर्तन गर्न खोजेको हो कि भनेर सोधेका थिए। ‘के सीआईएसँग मादुरोलाई हटाउने अधिकार छ?’ एक पत्रकारले बुधबार ह्वाइट हाउसमा सोधे।
‘म यस्तो प्रश्नको जवाफ दिन चाहन्नँ। मलाई यस्तो प्रश्न सोध्नु हास्यास्पद हो,’ ट्रम्पले पन्छिँदै भने, ‘वास्तवमा हास्यास्पद प्रश्न त होइन, तर के यसको जवाफ दिनु मेरा लागि हास्यास्पद हुने छैन र ?’
उनले थपे, ‘तर मलाई लाग्छ भेनेजुएलाले गर्मी महसुस गरिरहेको छ।’
- युद्धकालीन शक्तिको दाबी
ट्रम्पको प्रतिक्रियाहरूमा भेनेजुएलाबारे उनका बारम्बार दोहोरिने दाबीहरू पनि आएका छन्। दोस्रो कार्यकालका लागि पदभार ग्रहण गरेदेखि नै ट्रम्पले भेनेजुएलाले आप्रवासी र आपराधिक समूहहरूको ‘आक्रमण’ लाई अमेरिकी भूमिमा योजनाबद्ध रूपमा पठाएको आरोप लगाउँदै युद्धकालीन शक्तिहरू ग्रहण गर्ने प्रयास गरेका छन् – जस्तै १७९८ को एलियन एनिमिज एक्ट जस्ता कानुनहरूको प्रयोग गर्दै।
यद्यपि, उनले आफ्ना दाबीहरूका लागि थोरै प्रमाण मात्र प्रस्तुत गरेका छन्, र उनका बयानहरूलाई उनको आफ्नै गुप्तचर समुदायको मूल्याङ्कनले कमजोर पारेको छ। उदाहरणका लागि, मे महिनामा गोप्य वर्गीकरण हटाइएको एक अमेरिकी रिपोर्टले गुप्तचर अधिकारीहरूले ट्रम्पले आरोप लगाएजस्तो मादुरोलाई ट्रेन डे अरागुआ जस्ता आपराधिक समूहहरूसँग जोड्ने कुनै प्रमाण फेला नपारेको देखाएको थियो।
यद्यपि, बुधबार ट्रम्पले फेरि पनि मादुरोको अधीनमा रहेको भेनेजुएलाले अमेरिकालाई अस्थिर बनाउनका लागि कैदीहरू र मानसिक स्वास्थ्य समस्या भएका मानिसहरूलाई पठाएको आधारहीन दाबी दोहोर्याए। ‘धेरै देशहरूले यो गरेका छन्, तर भेनेजुएलाजस्तो होइन। उनीहरू ‘डाउन एन्ड डर्टी’ थिए,’ ट्रम्पले भने।
भेनेजुएलाभित्र सीआईए कारबाहीको अख्तियारी ट्रम्पले विश्वव्यापी रूपमा शान्ति खोजेको सार्वजनिक रूपमा जोड दिए तापनि विदेशमा घातक कारबाहीका लागि आधार तयार गर्न गोप्य घोषणाहरूमा हस्ताक्षर गरिरहेको पछिल्लो सङ्केत हो।
उदाहरणका लागि, अगस्टमा बेनामी स्रोतहरूले अमेरिकी मिडियालाई दिएको जानकारी अनुसार ट्रम्पले लागुऔषध ओसारपसार गर्ने कार्टेलहरू र अन्य ल्याटिन अमेरिकी आपराधिक सञ्जालहरू विरुद्ध अमेरिकी सेनालाई कारबाही गर्न अनुमति दिने आदेशमा पनि हस्ताक्षर गरेका थिए।
अक्टोबरमा, ट्रम्पले अमेरिकी कङ्ग्रेसलाई एउटा ज्ञापनपत्र पठाएको खुलासा भएको थियो जसमा उनले देश ‘अन्तर्राष्ट्रिय गैर-सशस्त्र द्वन्द्व’ मा रहेको दाबी गरेका थिए र ती कार्टेलहरूलाई उनले ‘गैरकानुनी लडाकुहरू’ भनेर नामकरण गरेका थिए।
ट्रेन डे अरागुआसहित धेरै यस्ता समूहहरूलाई अमेरिकी ‘विदेशी आतङ्कवादी सङ्गठनहरू’ को सूचीमा पनि थपिएको छ, यद्यपि विशेषज्ञहरूले त्यो लेबलले मात्र सैन्य कारबाहीका लागि कानुनी आधार प्रदान गर्दैन भनेर औँल्याएका छन्।
- क्यारिबियन सागरमा हमला
तैपनि, ट्रम्पको नेतृत्वमा अमेरिकाले भेनेजुएलाको तटबाट साना जहाजहरूमाथि धेरै मिसाइल आक्रमणहरूसहित धेरै सैन्य कारबाहीहरू गरेको छ।
सेप्टेम्बर २ यता डुङ्गाहरूमाथि कम्तीमा पाँच ज्ञात हवाई हमलाहरू गरिएका छन्, जसमा २७ जनाको मृत्यु भएको छ।
सबैभन्दा पछिल्लो हमला मङ्गलबार एक सामाजिक सञ्जाल पोस्टमा घोषणा गरिएको थियो । ट्रम्पले साझा गरेको एउटा भिडियोमा एउटा डुङ्गा पानीमा तैरिरहेको देखाइएको थियो, जसमा मिसाइलले प्रहार गरेपछि आगो लागेको थियो। उक्त बमबारीमा छ जना मारिएको खबर थियो।
धेरै कानुनी विशेषज्ञहरू र पूर्वसैन्य अधिकारीहरूले यी हमलाहरू अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको स्पष्ट उल्लङ्घन भएको बताएका छन्। लागुऔषध तस्करहरूलाई परम्परागत रूपमा युद्धमा सशस्त्र लडाकुको परिभाषाभित्र राखिएको छैन। र, अमेरिकी सरकारले अहिलेसम्म ती डुङ्गाहरू साँच्चै अमेरिकातर्फ लागुऔषध बोकेर गइरहेका थिए भन्ने आफ्नो दाबीको पुष्टि गर्न सार्वजनिक रूपमा कुनै प्रमाण प्रस्तुत गरेको छैन।
तर, ट्रम्पले यी हमलाहरूले लागुऔषधको लतका कारण ज्यान गुमाउने अमेरिकीहरूको ज्यान बचाउने भन्दै तिनको औचित्य पुष्टि गरेका छन्।
उनले लक्षित डुङ्गाहरूमा सवार व्यक्तिहरू अमेरिका जान लागेका ‘लागुऔषध-आतङ्कवादीहरू’ भएको दाबी गरेका छन्।
बुधबार, उनले फेरि प्रमाणको कमीबारेको प्रश्नलाई पन्छाए। उनले बमबारीहरू अतिरिक्त न्यायिक हत्याको बराबर भएको चिन्ताहरूबाट पनि आफूलाई बचाए।
‘जब तिनीहरू लागुऔषधले भरिएका हुन्छन्, तिनीहरू ‘फेयर गेम’ हुन्,’ ट्रम्पले पत्रकारहरूलाई भने, थप्दै भने कि बम विस्फोटपछि डुङ्गाभरि ‘फेन्टानिलको धूलो’ थियो।
उनले थपे, ‘हामीलाई थाहा छ कि प्रत्येक डुङ्गाको बारेमा हामीसँग धेरै जानकारी छ। गहिरो, बलियो जानकारी।’
क्यारिबियनमा बमबारी अभियानलाई सफलताको रूपमा प्रस्तुत गर्दै, ट्रम्पले त्यसपछि आफ्नो प्रशासनले आफ्नो रणनीति परिवर्तन गर्न थाल्ने बताए।
‘हामीले लगभग पूरै यसलाई समुद्रबाट रोकेका छौँ। अब, हामी यसलाई जमिनबाट रोक्नेछौँ,’ उनले कथित लागुऔषध ओसारपसारको बारेमा भने। उनले ठट्टा गर्दै माझीहरूले पनि पानीबाट टाढा रहने निर्णय गरेको बताए।
‘हामी निश्चित रूपमा अब जमिनतर्फ हेरिरहेका छौँ किनभने हामीले समुद्रलाई धेरै राम्रोसँग नियन्त्रणमा राखेका छौँ,’ ट्रम्पले भने ।
